clubgerrit.nl
1e hulp bij fietsreizen
2010 Togo-Benin A: Maritime - Plateau

Togo en Benin zijn twee kleinere, langwerpige West-Afrikaanse staatjes met een kleine kuststrook en een groot divers achterland gelegen tussen Ghana en Nigeria en in het noorden grenzend aan Burkina Faso. Togo is Afrika in het klein: in het zuiden heb je een zeer groene vruchtbare vlakte (Maritime) die naar het noorden overgaat in een vruchtbaar  bergachtig gebied (Plateau) waar bijvoorbeeld koffie wordt verbouwd.  Verder naar het noorden vormen Centrale en Kara de savanne-gebieden waarbij Kara een stuk bergachtiger en ruiger is. In het uiterste Noorden is Savane de streek die aan de Sahel grenst, een zeer droge streek waar de woestijn oprukt.

Turkish Airlines is een prettige maatschappij om mee te vliegen en ze vliegen naar zeer veel bestemmingen in Afrika waaronder Lomé, de hoofdstad van Togo. Togo  was onze eerste Afrika bestemming en een echte aanrader. Diverse landschappen en een uitermate prettige bevolking en zoals haast overal in West Afrika kom je met Frans overal.



Lome is geen hectische stad, voor Afrikaanse begrippen zelfs rustig al leek het in de avondrit vanaf het vliegveld een grote vrijmarkt.

Hotel :Le Gallion ligt ten westen van het centrum, een paar honderd meter van de grans met Ghana.


Dag 1: Kpalimé niet bereikt


Na het ontbijt vertrekken we naar het noorden.We rijden heel even langs de kust om landinwaarts te trekken en de zee voorlopig niet meer terug te zien. We pinnen in het centrum al doet zoals vaak in Afrika alleen de Visa credit card het.

We volgen de '5' die redelijk druk is in het begin. Opvallend zijn de billboards van de overheid  die zich richten op de bestrijding van Aids. Op het bord rechts staat een oudere man afgebeeld. "En wat als deze man het met je dochter deed?", staat er boven. "Waarom doe jij het dan met die van hem" is het antwoord in dikke gele letters.

het is zondag en hier in het zuiden is men overwegend Christelijk al blijft men ook de oude religie (Voudoun - inderdaad als Voodoo) trouw. Het is wel zaak op zondag scherp gekleed te gaan.

In Afrika zijn de mensen altijd dingen aan het verplaatsen en daarvoor hebben ze doorgaans geen auto tot hun beschikking. Hier twee man met een handkar en een jonge vrouw die haar voeten, hoofd en kaarsrechte rug inzet. 


Ook kinderen moeten meedoen in het halen en brengen van spullen. Ook water moet worden gehaald en komt hier niet vaak uit de kraan.

De 5 is aangelegd als een route nationale in Frankrijk: in een rechte lijn dwars over obstakels heen. De heuvels zijn hier zeer bescheiden maar toch raad ik iedereen aan te doen wat wij hebben nagelaten: een dag te acclimatiseren in Lomé. Wij kwamen 's avonds aan en vertrokken de volgende ochtend en hadden direct een rit van ruim 120 km gepland. De zon begint hier echter al om 9.00 uur fel te branden en de temperatuur loopt in januari in de middag snel op naar een graad of 36.

Zondag is ook een dag van lopen maar dan in je mooiste kleren met het gezin naar de kerk. Opvallend is wel dat het hier alleen vrouwen en kinderen betreft. De enige man op de foto komt op de motor.

Vlakbij Keve staat om het hoekje een hele kudde koeien, hier steevast uitgevoerd met lange vervaarlijke hoorns en meestal grijs-wit van kleur. Twee man in kleurige gewaden begeleiden de kudde.

De mensen in het zuiden van Togo zijn uitermate open en vriendelijk. Overal worden we gegroet en waar we neerstrijken voelen we ons thuis. Wel nieuwsgierigheid maar nergens argwaan. De kleine fotootjes die ik mee heb van thuis worden met verbazing en gretigheid bekeken. 

Als het water weer op is en nergens een winkeltje waar we zakjes of flesjes kunnen krijgen is te vinden, komen we achter een dorpje terecht bij de nieuwe pomp. De kinderen zien er dermate blakend van gezondheid uit dat we het wagen onze bidons hier te vullen. Ik geef wat van de 3 kilo pennen en opschrijfboekjes  die ik heb meegenomen van de Action aan de moeder van deze kinderen, die daar meer dan blij mee is. Als je cadeautjes geeft aan de kinderen zelf moet je rekening houden met een stevige oploop en gedrang waarvan jij het middelpunt bent.


Er zijn veel brandjes onderweg. Deze worden aangestoken om het terrein open en de grond vruchtbaar te houden. De Baobab bomen overleven zo'n brand wel. Tesamen met de gewone middaghitte worden de omstandigheden te heftig om te fietsen. Enkele leden in het kleine peleton snakken naar rust en iedereen naar een zwembad en een koele drank.


We weten dat er na 90 km een overnachtingsmogelijkheid moet zijn. Er is een soort hotel bij een complex wat een een voetbalschool blijkt te zijn.

Er zijn niet alleen kamers om te overnachten, er is ook bier en er is een zwembad en 's avonds staat er Antilope op het menu.


Dag 2: een mislukte excursie, de zegen van de onafhankelijkheid als fietser


Wat is het toch mooi om niet afhankellijk te zijn van openbaar vervoer of moeizame onderhandelingen met particuliere chauffeurs waar je aan bent overgeleverd als je zonder eigen vervoer in een ver land op reis bent. Dat besef hadden we vooral na de excursie naar een vlinderloos vlinderbos in een volgepakte te krappe toyota waarin we van het prachtige berglandschap om ons heen maar weinig hebben kunnen genieten.

Op de geplande rustdag reden we de resterenmde 30 kilomter naar Kpalimé. Vanuit Kpalimé zijn de bergen aan de grens met Ghana gemakkelijk te bereiken. Het idee was om daar een vlinder-safari te houden in het matige hotel bood zich een gids aan waar we achteraf niet blij mee waren.


 

Markt op een kruispunt onder een afdak en zoals overal kleine bananen en papaya's in overvloed.

Nog voor de stad kwamen we langs de in een kerkje repeterende Brassband. Goed om even te luisteren en te praten met collega muzikanten aan de andere kant van de wereld.

Kpalimé is de hoofdstad van de regio Plateau en een van de grootste steden van Togo. Er lopen maar twee geasfalteerde wegen doorheen, de 5 en de weg naar Ghana. Verder veel stoffige, rode onverharde wegen. De sfeer is eerder provinciaals dan grootsteeds.


Aan het eind van deze stoffige straat met aan weerszijden ambulante winkeltjes waar vooral onduidelijkheden worden verkocht zie je de kathedraal.

Na een lange middag in een te kleine toyota zonder vering heen en weer gesleept van een vlinderbos in de rupsentijd en een restaurant met kip te taai om te eten bleek aan het einde toch nog een bestemming te zijn waarvoor het de moeite loonde om uit te stappen. Na een smal pad door weelderig groen werd een spectaculaire waterval bereikt.

Wie zeurt er nog over opgepropt zitten in een oude toyota als je ziet hoever dee vrouw moet lopen met een vracht op haar hoofd. Of als de opinie in het land klaarblijkelijk niet zodanig is dat ze kinderen als deze te jong vinden voor sex zodat ze als zodanig op een billboard moeten verschijnen.


Dag 3: Naar een klooster in de bergen


verder het land in en da n hard omhoog het plateau op door dorpen waar we een echte bezienswaardigheid zijn. Aan het eind van de dag eten we in stilte in een klooster in de bergen.

voorlopig volgen we nog de 5 terwijl de bergen dichterbij komen. In de betrekkelijke ochtend koelte zijn we hier al een belevenis voor de dorpsbewoners.

vrouwen halen water waar de toevoer handig hoog is zodat de teil op het hoofd gevuld kan worden

De hele dag zitten deze mensen hier met aan koopwaar een tros bananen of een paar broodjes en wij kunnen er gewoon tussen gaan zitten en gaan op in de groep. De sfeer is relaxed en gemoedelijk. Stress is hier heel ver te zoeken. Wat zal je je ook druk maken als iedere dag het zelfde verloopt.


de winkels hier dragen religieueze namen. Hier de kruidenier 'Ere zij God'.

Leon, de fietsenmaker, steklt iets bij.Er is lokale belangstelling.

Een ideale gelegenheid om voor de eerste echte klim nog wat van mijn extra kilo's aan cadeautjes voor de kinderen af te komen. De juf loopt er al mee weg. De kinderen staren vol ongeloof over zoveel witheid naar de vreemd uitgedoste Yovo met zijn fototoestel.

 


Overmand door de hitte en de steilte van de klim moeten de fietsers even een plek in de schaduw zoeken. Liggend op het asfalt zie ik een grijze tok, een neushoornvogelachtige met forse snavel tussen de kale takken van een enorme boom.


In Digbe. het dorp bovenop het plateau vindt de hergroepering plaats. Hier een groep waarbij ik enkele broers vermoed


Op het pleintje waar we verzamelen worden voetbalplaatjes van de Nederlandse compedtitie uitgedeeld. Je zou denken dat ze er niemand van kennen maar de kinderen zijn zichtbaar enthousiast en lopen verrukt met hun buit weg.De burgemeester tracht orde te houden, de gulle gever verdwijnt in de massa en een locale coca cola-fan kijkt schaterlachend toe.


Enige honderden meters hoger op het plateau m,aar nagenoeg weer vlak vervolgen we de weg naar de prefecture zetel: Apeyeme.

Als je zelf opgaat in het dorp en zijn dagelijks leven kun je als fotograaf onzichtbaar worden en het dorp portretteren zoals het is.

we eten lunch op het plein met de bevolking en krijgen fufu - dat je hier gemaakt ziet worden uit maniokmeel - met een hete gele jus en erin enkele snippers geitenvlees.

De kinderen van Togo gaan graag op de foto. Overal worden we enthousiast door hen  begroet net een langgerekt Boooòònjour.


Als een van de fietsers ballonnen gaat opblazen en loslaten barst een volksfeest los


Niet ver van de hectiek belanden weopeens in een lommerrijke laan met dourians aan de stammen van grote bomen en de serene rust van een klooster. Het klooster is gebouwd van inheemse houtsoorten, bemand door Afrikaanse priesters en nonnen en toch Europees.

we krijgen een kamer en worden geacht in stilte mee te eten met de monniken. We slapen goed in de stilte en de aanmerkelijk koelere nachtlucht al is het maar 800 meter hoog.


Dag 4: Naar het centrum



De dag begint met een te hoog been van onze yogi bij wie het direct keihard in de rug schiet. We proberen het nog even maar al snel wordt duidelijk dat het niet gaat. Een busje wordt geregeld en een begeleider. Gekneed door de nonnen wordt hij op het transport naar Atakpane voorbereid.

De weg die wij moeten gaan kronkelt omhoog en omlaag door de bergen, altijd onverhard en soms gemeen steil. Vaak is het zoeken naar de juiste afslag.

Waar komt hij vandaan en hoe ver moet hij nog lopen met zijn jerrycan op zijn hoofd. Hoe oud is hij? Een jaar of 5?



Een dorp in de bergen, eerst zoals het is en dan uitgelopen als een portret voor de fotograaf.


En dan terug op de weg is er een winkel en water en frisdrank.  De poses van de twee broers die de zaak runnen zijn wel heel verschillend.

Wassen in de rivier en we zijn de bergen uit en terug op de grote weg bij Atakpamé












Reacties

Log in of maak een profiel aan op deze site
Als je inlogt of een profiel aanmaakt op deze site kun je sneller reageren en worden je reacties automatisch geupdate met je nieuwe gegevens als je die aanpast. log nu in/schrijf je nu in 
Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Vul deze captcha in
Dit is een verplicht veld